Literatura,  Początki

Legendarium Tolkiena — Jak je zrozumieć?

Dla każdego Tolkienisty największą zmorą w Legendarium Tolkiena są jego ekranizacje. Osobiście kocham filmy Petera Jacksona jednak nienawidzę tego co zrobiły one z wizerunkiem twórczości J.R.R. Tolkiena. Epickie ekranizacje Petera Jacksona na zawsze zmieniły to jak Legendarium Tolkiena jest postrzegane. Nie ma w tym nic złego i jest to naturalna kolej rzeczy, że po premierze jakiejkolwiek ekranizacji książki pojawiają się 'fani’ którzy tak naprawdę nigdy nie przeczytali książki, której dotyczy ekranizacja. Niektórych film zmotywował do sięgnięcia po lekturę, inni zadowolili się samym filmem. Nie da się jednak ukryć, że do Legendarium Tolkiena przypięto łatkę klasycznego, amerykańskiego, skomercjalizowanego fantasy/science fiction. Jednak do tej pory ekranizacje Petera to pikuś w porównaniu do tego co zrobił Amazon. Dlatego właśnie uznałam, że wszystkim tym którzy dopiero zaczynają swoją przygodę z odkrywaniem tego pięknego świata, przyda się małe wprowadzenie.

Podział

Może zacznijmy od tego, że społeczność miłośników Legendarium Tolkiena dzieli się na dwie podstawowe grupy:

Ringersi — Czyli wszyscy ci, którzy zachwycili się ekranizacjami Petera Jacksona i serialem Amazona odpuszczając sobie książki w całości przyjmując to, co zobaczyli na ekranie i nie zastanawiając się nad zgodnością z książkami.

Tolkieniści/Tolkienolożki — Czyli wszyscy ci, którzy zagłębiają się w temat, znają twórczość J.R.R. Tolkiena i podchodzą do tematu bardziej z perspektywy badacza.

Na tym etapie gdy już wiesz, z którą grupą bardziej się utożsamiasz masz dwie możliwości albo biegniesz kupić bilet do kina.wykupujesz Amazon Prime, albo czytasz dalej…

Legendarium Tolkiena — Intencje i inspiracje

Podstawowym krokiem w poznawaniu Legendarium Tolkiena jako mistycznego świata jest zrozumienie intencji i inspiracji autora.

John Ronald Reuel Tolkien wielokrotnie przyznawał, że ubolewa nad tym, iż, Anglia nie posiada własnej mitologi. Był to jeden z kluczowych elementów tworzenia tego przepięknego świata. Tworząc swoje Legendarium J.R.R. Tolkien inspirował się wieloma mitami i legendami szczególnie tymi skandynawskimi i staroangielskimi. Miał on również od samego początku konkretny pomysł na to jak stworzony przez niego świat ma wyglądać. Pomysł ten najlepiej obrazuje fragment listu J.R.R. Tolkiena do Miltona Waldmana z 1951 roku.

Fragment Listu J.R.R. Tolkiena do Miltona Waldmana

…chciałem stworzyć zbiór mniej lub bardziej powiązanych ze sobą legend, począwszy od tych największych, kosmogonicznych, aż do poziomu romantycznej baśni — te większe miały być oparte na mniejszych, pozostających w kontakcie z ziemią, a mniejsze miały czerpać chwałę z rozległego tła tamtych, który mógłbym zadedykować po prostu Anglii, mojemu krajowi. Powinien mieć on zamierzony przeze mnie ton, chłodny i czysty, powinien tchnąć naszą atmosferą (klimatem północnego zachodu, to znaczy Brytanii i okolicznych części Europy, a nie Italii czy rejonów Morza Egipskiego, a jeszcze mniej Wschodu) i odznaczać się (jeśli udałoby, mi się to osiągnąć) delikatnym, ulotnym pięknem, takim, jakie niektórzy określają przymiotnikiem 'celtyckie’ (chociaż trudno je znaleźć w oryginalnych dawnych celtyckich przedmiotach), powinien być 'wysoki’, pozbawiony prostactwa i odpowiedni dla dojrzalszego umysłu, pochodzącego z kraju od dawna zanurzonego w poezji…

Jest to jedynie fragment listu J.R.R. Tolkiena do Miltona Waldmana, który najkrócej objaśnia zarys koncepcji J.R.R. Tolkiena. Gorąco polecam przeczytać całość tego listu, który można znaleźć w formie wstępu w książce Silmarillion wydawnictwa Zysk I-ska z 2017 roku i książce J.R.R. Tolkien Listy z 1981 roku jako list nr. 131.

Wyobraźnia podparta potężną wiedzą.

Jako filolog i znawca literatury oraz utalentowany pisarz z dokładną wizją J.R.R. Tolkien miał predyspozycje, aby, stworzyć coś wielkiego. Tak też zrobił. J.R.R. Tolkien stworzył swoje własne Legendarium od podstaw, które jak sami zapewne przyznacie doskonale odzwierciedla zamysł Tolkiena. Jego wyjątkowość polega na niebywałej precyzji i potężnej wiedzy, jaką posiadał J.R.R. Tolkien.

Świat stworzony przez J.R.R. Tolkiena jest równie bogaty co świat realny. W Legendarium Tolkiena spotykamy się nie tylko z wieloma bohaterami, ale przede wszystkim z różnorodnością krain, języków, ras, a nawet i architektury oraz przyrody. Ponadto ogrom wydarzeń historycznych mających wpływ na rozwój następnych wydarzeń oraz różnorodność nazw własnych do zapamiętania kolokwialnie mówiąc, zwala z nóg. Tworząc ten przepiękny mistyczny świat Tolkien zaczął od zera. Dosłownie. Gdy zaczniemy zagłębiać się w temat cofając się do Dawnych Dni dowiemy się jak ten świat powstał i to jest najważniejszy czynnik całkowicie zmieniający całość. Tolkien, decydując się opisać powstanie świata, istot i ich wierzeń przemienił zwykłą fantastykę w mitologię. To właśnie powinien mieć na uwadze każdy początkujący Middle-Earth Geek. Jeśli potraktujesz twórczość J.R.R. Tolkiena jak mitologię dostrzeżesz w niej więcej niż dziwne istoty i magiczne przedmioty.

Nikt nie mówił, że będzie łatwo. Na dobitkę powiem ci, że znajomość (przynajmniej podstawowa), choć nie wymagana historii, lingwistyki, filologi, metafizyki, poezji, teologi, filozofii, języka angielskiego i mitologi bardzo ułatwia zrozumienie Legendarium Tolkiena i jest pomocna przy jego głębszej analizie.

Legendarium Tolkiena czy to już koniec?

Czyli tak. Teraz gdy wiemy, z jaką grupą odbiorców się utożsamiamy, znamy intencje i inspiracje autora, to teraz tylko przeczytać książki Tolkiena i Legendarium mamy z głowy tak?

Nieeeeeee! Legendarium Tolkiena to coś, co się nigdy nie kończy. Jak już przeczytasz książki J.R.R. Tolkiena a jest ich więcej niż ci się wydaje to zostają ci do przeczytania książki okołotolkienowskie. Natomiast gdy przeczytasz książki okołotolkienowskie dowiadujesz się czegoś nowego więc wracasz do książek Tolkiena znowu je czytając już z uzupełnionymi danymi co zazwyczaj zmienia perspektywę, dzięki czemu dostrzegasz znowu coś nowego.

Gdy już myślisz, że w miarę ogarnąłeś temat to albo międzyczasie wychodzi jakaś nowa książka ze świeżą wizją wprowadzająca nowe fakty, albo ktoś ci pokaże na niebie plejady i nagle zaczynasz rozumieć, że fikcyjne gwiazdy w Śródziemiu mają swoje odpowiedniki w naszym świecie, dzięki czemu przy pomocy astrologi możemy określić dokładne położenie geograficzne niektórych krain w odniesieniu do naszej planety. A to wiele zmienia czyż nie? I tak to się toczy. Legendarium Tolkiena jest jak Biblia nieokiełznana każdy ją rozumie inaczej i każdy może, ale nie musi mieć racji. Jednak każdy chce je zrozumieć a rozmowa o nim zawsze jest ekscytująca i emocjonalna.

To jest właśnie cel middleearthgeek.com pokazać ci ten przepiękny świat z głębszej perspektywy niż powierzchowności, jaką Peter Jackson pokazuje w swoich filmach i zakłamanie, jakie przedstawia serial Amazona.

Na koniec

Pamiętaj, że chociaż istnieje wiele powiązań między światem Tolkiena a legendami i mitami wielu innych narodów i cywilizacji, nigdy nie powinniśmy zapominać o tym, że geniusz J.R.R. Tolkiena polegał na jego zdolności do zintegrowania wszystkich tych elementów w jedną, spójną całość. Bez tej niezwykłej umiejętności J.R.R. Tolkiena i jego wyobraźni jego dzieła nie miałyby w sobie twórczej iskry. Bohaterowie nie wydawaliby się tacy ludzcy, a cały ten świat, wydawałby się jedynie nieprzekonującym zbiorem mitycznych tematów i aluzji. Wtedy to cała jego twórczość przypominałaby właśnie to o czym wspomniałam na początku, czyli amerykańskie, skomercjalizowane fantasy/science fiction. Tutaj więc należy się wielki ukłon w stronę naszego profesora J.R.R. Tolkiena, który odniósł ogromny sukces w swoim pragnieniu stworzenia dzieła, które można porównywać z mitologicznymi tradycjami i literaturą narodów.

———-Nowy Projekt———- 
www.tolkienologia.com

Podoba ci się to, co robię i chciałbyś mnie jakoś wesprzeć? Możesz to zrobić na trzy sposoby: skomentuj, polub, przekaż darowiznę. Pamiętaj każdy komentarz i polubienie to motywacja do dalszej pracy i dowód na to, że to, co robię ma sens. Natomiast darowizna to więcej czasu, który mogę poświęcić na pisanie dla was coraz to lepszego contentu.

Pozdrawiam, Anna Eldameldor Mokos https://middleearthgeek.com/ Facebook

Legendarium Tolkiena
Legendarium Tolkiena
Zawartość strony jest chroniona prawem autorskim, które przysługuje autorowi:
Anna Eldameldor Mokos

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *